Dit jaar is het 70 jaar geleden dat er een einde kwam aan de Tweede Wereldoorlog.

In april bereikten de geallieerden de stad Groningen. Daarna trokken ze verder langs het Damsterdiep. In mei werden Delfzijl en Farmsum als laatste plaatsen in de provincie bevrijd.
Ook in Garrelsweer merkte men dat de bevrijding niet lang meer kon duren. Regelmatig zag men groepen vluchtende Duitse soldaten richting Delfzijl trekken.
Op een avond bonsde er zo’n groep bij ons op de deur. Mijn vader heeft het volgende verhaal vaak verteld: “Ik voelde er niets voor de deur open te doen en gelukkig gingen ze na enige tijd weg.
Even later kwamen ze echter terug, samen met buurman Schilthuis: “Keur, ie mouten deur opendoun, aans trappen ze hom in!!”.
Nu toch maar de deur opengedaan. Wat bleek? Ze waren moe en uitgeput, ze wilden slapen. Ze kropen allemaal op zolder in het hooi.
Toen ik de volgende morgen na het melken de emmers schoon wilde spoelen bij de kraan, had een soldaat zich daar juist wat opgefrist.
“Sind Sie fertig?” vroeg ik. Het antwoord was: “Ja….. fertig zu sterben!”
Dit antwoord maakte een enorme indruk
op mij. Er waren nog jonge mannen bij, jonger dan ik (25 toen)”.

Gedurende deze laatste oorlogsweken is er nog flink strijd geleverd. Veel schade werd aangericht door de Duitse kustbatterijen. Door de beschietingen waren de meeste huizen in Garrelsweer beschadigd. Veel inwoners waren vertrokken naar o.a. Ten Boer. Er bleven hier nog geen 10 huishoudens achter.
Op 20 april werd in Winneweer het café van de familie Krayema (zelfde pand als het huidige café) door een voltreffer geraakt. Hun 19-jarige zoon Gerrit kwam hierbij om het leven. Hij ligt begraven op het kerkhof bij de Hervormde kerk. Ook twee schepen die achter de pastorie in het Damsterdiep lagen, werden getroffen. Ze vlogen in brand. Op het schip van de familie Kleinhuis raakten 5 mensen gewond. De zoon, Koos Kleinhuis, is later aan zijn verwondingen overleden. Een andere voltreffer raakte het huis van de familie Werkman (Stadsweg 62). Kleermaker Werkman kwam om en 2 dochters raakten ernstig gewond. Eind april was de bevrijding hier een feit maar vanwege de slachtoffers ging dit gepaard met veel verdriet.  
D
e oorlog heb ik niet meegemaakt maar al lezende probeer je je voor te stellen hoe het hier geweest moet zijn. Dorpsgenoten gedood, omgekomen in het verzet, weggevoerd….
En dat in zo’n klein dorp. Wat een droevige en angstige periode.

Informatie over de oorlogsjaren in en om Garrelsweer is o.a. te vinden in de volgende boeken:
Van Gerleviswert tot Garrelsweer 
Inundatie 1944-1945 
Verzetsgroep Garrelsweer

Recent zijn er ook weer boeken uitgebracht: in de reeks 40-45 is kortgeleden een boek over Groningen (stad en provincie) verschenen. Hierin heel veel foto’s met informatie.

E
lly Mooibroek